گاهنامه شماره1 سال92

گاهنامه

شماره (1)

مهرماه 92

گروه دینی و قرآن

گروههای آموزشی ناحیه 2

متوسطه اول (راهنمایی )

بسمه تعالی

مقدمه

با حول و قوه الهی گروههای آموزشی متوسطه اول ( راهنمایی ) گروه دینی و قرآن فعالیت خود را در سال تحصیلی 93 – 92 آغاز نمود، امید است همکاران گرامی دبیران محترم دروس پیام های آسمانی و قرآن در راستای نیل به اهداف بلند تعلیم و تربیت دینی دانش آموزان با همکاری و بیان نقطه نظرات و تجربیات و شرکت در برنامه ها و جلسات ،گروهها را یاری نمایند . بدین وسیله در جهت دانش افزایی و استفاده درتدریس مباحث معارفی دروس پیام های آسمانی گاهنامه شماره یک را که در غالب چند موضوع تهیه شده جهت استفاده تقدیم می گردد .

1- عفو و گذشت[1]

کینه توزی و لجاجت ویژه روحهای حقیر و همتهای پایین است . برعکس آنان که نظر بلند و روح بزرگ دارند . پوزشها را می پذیرند از خطاهای دیگران چشم می پوشند و از حق شخصی خویش در می گذرند. بلند نظری انسان ، عامل محبت دلهای دیگران است . برای خود انسان نیز نوعی لذت روحی دارد و گفته اند ( در عفو ، لذتی است که در انتقام نیست )

عفو و گذشت و چشم پوشی و نادیده گرفتن لغزشهای دیگران ، دانه های جلب محبت است و دیگران را خوشبین و فادار و با محبت نگاه می دارد .

امام سجاد علیه السلام در دعای بلند( مکارم الاخلاق ) از خداوند این گونه می طلبد :[2]

مرا ثابت قدم و استوار بدار . تا با خالصان و دغلها ، خیر خواهانانه برخورد کنم.

و هرکس از من دوری گزیند ، من به او نیکی کنم و به کسی که مرا محروم کرده بذل و عطا کنم و با آن که با من قطع رابطه کرده بپیوندم ، و کسی راکه غیبت مرا کرده است ، به خوبی یاد کنم . توفیقم ده که نیکی را سپاسگزار باشم ، و ... از بدی ، چشم پوشم و در گذرم .

اینها گوهرهای تابناکی در شیوه های معاشرت است . گفتن اینها در زبان آسان است اما عملی بسیار سنگین است و جز از همتهای والا و روحیه های زیبا بر نمی آید و باید توفیقش را از خدا طلبید .

2- ثمرات و فواید دین در اندیشه امام علی ( علیه السلام ) [3]

در مواجهه انسان با دین ، یکی از سوال های مهم این است که دین چه آثار و فوایدی دارد ؟

امروز با گسترش مکاتب مادی و نگاه منفعت جویانه ، سوال مذکور به طور جدی تری در مقابل ادیان الهی ، خصوصا اسلام به عنوان آخرین و کامل ترین دین الهی ، خودنمایی می کند . از قدیم در کتاب های کلامی ، در پاسخ به این سوال ، مباحثی مانند آثار دین ، آثار ایمان ، نقش دین در زندگی فردی اجتماعی ، فواید بعثت پیامبران و ... مطرح شده است . علاوه بر این در احادیث معصومین علیه السلام نیز اشاره های صریح و روشنی یافت می شود که به عنوان نمونه ، نگاه مختصری به آثار و فواید دین در اندیشه امام علی (ع) می نماییم :

( ثمره الدین قوه الیقین ) ثمره دینداری قوت و استحکام یقین است . [4]

( ثمره الدین الامانه ) ثمره دینداری امانت است .[5]

( الدین یعصم ) دین حافظ و نگهبان (انسان از بدی ها ) است .[6]

(صَیِّر الدّین جُنّه حَیاتِک و التّقوی عُدَّه وَفاتِک ) دین را سپر زندگی و تقوا و خویشتن داری را توشه وفات بگردان[7]

( اِجعَل الدّین کَهفَکَ و العدل سَیفِک تُنجَ مِن کُل سوء و تظفَرُ علی کُلِّ عَدُوّ ) دین را دژ و پنگاهگاه مستحکم و عدل را وسیله دفاع قرار بده تا از هر بدی نجات و برهر دشمنی پیروز گردی .[8]

علاوه بر این فواید ، که به صورت عام در نگاه کلان حضرت به دین ، قابل ذکر هستند .

در سخنان امام علی (ع) (نهج البلاغه – خطبه 110 ) به آثار و فواید احکام اسلامی همچون حج ، صله رحم ، صدقه و ... نیز پرداخته است .

3-آیین دوستی :[9]

نعمت دوست : از قدیم گفته اند هزار دوست کم است و یک دشمن بسیار

دوست همدم تنهاییهای انسان ، شریک غمها و شادی ها ، بازوی یاری رسان در نیازمندیها تکیه گاه انسان در مشکلات و گرفتاری ها و مشاوره خیرخواه در لحظات تردید و ابهام است .

بعضی از مردم به خاطر خصلتهای خود خواهانه یا توقعات بالا یا تنگ نظری یا سخت گیری یا دلایل دیگر ، نمی توانند برای خود ، دوستی برگزینند و از تنهایی در آیند این به تعبیر حضرت امیر (ع) نوعی ناتوانی و بی دست و پایی است .

هم دوست یافتن ( هنر) است . هم دوست نگه داشتن ، هم دوستیهای تعطیل شده و به هم خورده را دوباره پیوند زدن و برقرار ساختن . حضرت علی ( ع) می فرماید :

( اَعجِزُ النّاسِ مَن عَجَزَ عَن اکتسابِ الاخوان وَاَعجزُ منه مَن ضَیِّغَ مَن ظَفَرَ بِهِ منهم[10]

ناتوانترین مردم کسی است که از دوستیابی ناتوان باشد . ناتوانتر از او کسی است که دوستان یافته را از دست بدهد و قدرت حفظ آنها را نداشته باشد .

تامل در اینکه چه خصلتها و برخورد ها و روحیه ها یی سبب می شود انسان دوستان خود را از دست بدهد و تنها بماند ، یا انکه از آغاز نتواند دوستی برای خویش بگیرد ، ضروری است

سعدی گفت است : ( دوستی را که به عمری فراچنگ آرند ، نشاید که به یک دم بیازارند ))

4 - اوصاف مثبت و منفی

دینداری انسان در اندیشه امام علی علیه السلام[11]

پس از بحث و اشاره درباره دین و فواید آن در اندیشه آن حضرت سوال قابل طرح این است که آیا همان گونه که بدن و جسم انسان متصف به اوصاف مثل قوت و ضعف ، صحت و فساد ، حیات و مرگ ... می شود ، دین و دینداری انسان که مقوله ای روحی و معنوی است نیز متصف به این صفات می شود یا نه ؟ و اساسا آثار و فواید مطرح شده برای دین ، مختص به چه دینی و با چه اوصافی است ؟ برای یافتن پاسخ این سوال ها ، برخی از احادیث امام علی ( ع) را که مبین اندیشه آن حضرت در این زمینه است ، مرور می کنیم .

الف ) احادیثی که در آنها اوصاف مثبت مثل قوت ، سلامت و استقامت به دین نسبت داده شده است :

( مَن صَحَّت دیانته قَوِیت اَمانَتَهُ »[12] فردی که دیانت او صحیح باشد امانت داری او قوی است .

( المَغبوط مَن سَلُمَ لَهُ دینُهُ )[13] انسان دارای دین سالم ، مورد غبطه دیگران واقع می گردد

( اَفضل السعاده اِستقامه الدّین )[14] بهترین سعادت و خوشبختی برخورداری از دین مستقیم و پایدار است .

( اَلتَّقیظُ فِی الدّینِ نِعمَه علی مَن رُزِقَهُ )[15] بیداری در دین ، نعمتی است برای فردی که چنین روزی به او داده شده است .

ب) احادیثی که در آنها اوصاف منفی مثل فساد ، وهن ، نقصان و آفت به دین نسبت داده شده است

( اَلمَغبون مَن فَسَدَ دینه )[16] مغبون و خسارت دیده فردی است که دین او فاسد شده باشد .

( مَن اَفسَدَ دینَهُ اَفسَدَ مَعادَهُ ) هر فردی که دین خود را فاسد کند ، سرای آخرت خود را فاسد کرده است .

( ما اَوهَن الدِّین کَترکِ اِقاَمهِ دینِ اللهِ وَ تَضییعِ الفَرائِض )[17] چیزی مانند ترک اقامه دین خدا و ضایع و نابود کردن واجبات الهی باعث وهن و سستی دین نمی گردد .

( یا بُنَیَّ فَرُبَّ قَد طَلَبهَ فِیه هَلاکُ دِینَک )[18] ای فرزندم ! چه بسا امری که طلب می کنی آن را ، ولی هلاک و نابودی دین تو در آن است .

( مَن لا دِینَ لَهُ لانَجاه لَهُ )[19] فردی که دین ندارد اهل نجات نیست

آثارو فواید ذکر شده در احادیث برای دین ، مربوط به دین صحیح ، قوی و مستحکم است . در مقابل ، دین ضعیف و ناقص که آفت ها و آسیب هایی را در پی دارد .